این سیاهک در ایران اولین بار در سال ۱۳۶۵ گزارش شده است و جون علاوه بر بذر از طریق خاک نیز قابل انتقال است حائز اهمیت می باشد.
اهمیت و ضرورت
سیاهک ها به آب و هوای معتدل محدود می شوند و سیاهک پاکوتاه در مناطقی رخ می دهد که پوشش برفی طولانی مدت دارند و تاکنون گزارشی از این بیماری در گندم های بهاره مشاهده نشده است. کاهش محصول زمانی که ارقام حساس کشت شوند و یا ضدعفونی بذر انجام نشود، قابل مشاهده است. این بیماری عمدتاً در مناطق سردسیر کشور از جمله استانهای اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان، لرستان، همدان و مرکزی مشاهده شده است.
دامنه میزبانی
گندم، جو، چاودار و چمن گندمی (Agropyron) و به ندرت تریتیکاله به همراه چند گراس دیگر (از جمله ۶۸ گونه از گندمیان) تحت تأثیر این بیماری قرار می گیرند. گندم مهمترین میزبان این بیماری است.
زیست شناسی
تیلوسپورهای در حال رکود در خاک یا روی بذر، مهمترین منبع آلودگی اولیه محسوب می شوند. حساسترین مرحله آلودگی در پاییز زمانی است که بوته ها در مرحله قبل از پنجه زنی بوده و یا ۲-۳ پنجه در آنها ظاهر شده است. جوانه زدن تیلوسپورها در خاک به صورت تدریجی و طولانی است و در حرارت ۳-۸ درجه سانتیگراد، با رطوبت و اکسیژن کافی، ۱۲-۱۰ هفته به طول می انجامد. گندم آلوده در موقع خرمن کوبی و برداشت له شده و تیلوسپورها در سطح مزرعه پخش می شوند و به مدت ۱۰-۸ سال می توانند در سطح خاک قدرت زنده مانی خود را حفظ نمایند. اسپورهای چسبیده به بذر می توانند خاک مزرعه را آلوده کنند و در شرایط مناسب جوانه بزنند و در جایی که آلودگی سیستمیک می شود، جوانه زده و به گیاهچه در حال ظهور نفوذ کنند. سنبله های بر از اسپور قارچ تنها زمانی ایجاد می شوند که بذر به شدت آلوده (بیش از ۱ گرم تیلوسپور در کیلوگرم بذر) در مکان های مساعد بیماری کشت شود.
دیدگاهها