گزارش ویژه: آخرین تحولات قیمت گندم جهان (۱ تا ۱۱ اوت ۲۰۲۶)

۱. خلاصه وضعیت بازار

در ده روز گذشته، بازار جهانی گندم با دو نیروی متضاد دست‌وپنجه نرم می‌کند. از یک سو، افزایش تنش‌های نظامی در منطقه دریای سیاه و حمله به تأسیسات صادراتی، زنجیره تأمین را مختل کرده و قیمت‌ها را بالا برده است. از سوی دیگر، برداشت محصول در نیمکره شمالی و افزایش پیش‌بینی تولید استرالیا، مانع از رشد بی‌رویه قیمت‌ها شده است.

در روزهای ۱۰ و ۱۱ اوت، قیمت گندم در بورس شیکاگو با جهشی ۱.۵ درصدی به محدوده ۶.۴۹ دلار در هر بوشل رسید که بالاترین سطح در این ماه محسوب می‌شود. قیمت‌ها در بازارهای کانزاس و مینیاپولیس نیز به ترتیب ۳.۲۵ درصد و ۱.۸۱ درصد رشد هفتگی داشتند.

۲. جدول قیمت‌های لحظه‌ای (به‌روز شده در ۱۱ اوت)

۳. مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در ده روز اخیر

الف) بحران دریای سیاه؛ بزرگترین تهدید عرضه

در روزهای اخیر، حملات متقابل روسیه و اوکراین به کشتی‌های تجاری و انبارهای غلات در بنادر اُدسا و بنادر روسیه شدت گرفته است. این موضوع باعث شده:

• اوکراین هشدار دهد که صادرات گندم امسال ممکن است به ۸.۳ میلیون تن سقوط کند که نصف پیش‌بینی قبلی وزارت کشاورزی آمریکا (۱۴.۵ میلیون تن) است.

• ترکیه به دلیل نگرانی از امنیت کشتیرانی، به‌طور موقت تردد کشتی‌ها را متوقف کرد (اگرچه بعداً اعلام کرد که آبراه‌ها باز است، اما نگرانی بازار باقی مانده است).

• کارشناسان روسیه اعلام کرده‌اند که در صورت بسته شدن کامل مسیر، کمبود عرضه گندم روسیه در بازار جهانی ممکن است به ۳۰ تا ۳۵ میلیون تن برسد که جبران آن توسط سایر کشورها تقریباً غیرممکن است.

ب) کاهش تولید در اتحادیه اروپا و آمریکا

• اتحادیه اروپا: گرمای شدید تابستان، پیش‌بینی تولید گندم نرم را ۱.۵ میلیون تن کاهش داده و به ۱۲۶.۸ میلیون تن رسانده است. تولید ذرت فرانسه نیز ۳۵ درصد سقوط کرده که به کمبود خوراک دام و افزایش قیمت‌ها دامن می‌زند.

• ایالات متحده: خشکسالی شدید در نواحی کشت گندم زمستانی، سطح مراتع را تحت تأثیر قرار داده و پیش‌بینی می‌شود وزارت کشاورزی آمریکا در گزارش فردا (۱۲ اوت)، تولید کل گندم را به ۱.۵۲۵ میلیارد بوشل کاهش دهد.

ج) عامل تعدیل‌کننده: باران‌های سودمند استرالیا

برخلاف نیمکره شمالی، بارش‌های اخیر در ایالت‌های نیوساوت‌ولز و کوئینزلند استرالیا، چشم‌انداز تولید را به‌شدت بهبود بخشیده است. بانک‌های سرمایه‌گذاری پیش‌بینی تولید استرالیا را تا ۳۰ میلیون تن افزایش داده‌اند که تا حدی کمبود ناشی از جنگ را جبران می‌کند.

۴. گزارش سازمان‌های معتبر جهانی

• سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) در جدیدترین گزارش ماه اوت خود اعلام کرده که تولید غلات جهان در سال ۲۰۲۶ با ۱.۹ درصد کاهش به ۹۸۳ میلیون تن می‌رسد، اما همچنان دومین رکورد تاریخی محسوب می‌شود. شاخص قیمت غلات این سازمان در ژوئیه ۵.۸ درصد افزایش یافته که عمدتاً به دلیل رشد قیمت گندم است.

• شورای بین‌المللی غلات (IGC) نیز پیش‌بینی کرده که مصرف جهانی گندم از تولید پیشی می‌گیرد و موجودی انبارها در پایان سال زراعی کاهش خواهد یافت.

۵. چشم‌انداز و گزارش پیش‌رو

همه نگاه‌ها به گزارش ماهانه وزارت کشاورزی آمریکا (WASDE) است که فردا (۱۲ اوت) منتشر می‌شود. تحلیلگران بر این باورند که این گزارش احتمالاً کاهش تولید آمریکا و ذخایر پایان‌فصل را تأیید خواهد کرد.

از سوی دیگر، صندوق‌های سرمایه‌گذاری همچنان موقعیت فروش خود (معاملات نزولی) را افزایش داده‌اند که نشان از احتیاط فعالان بازار نسبت به تداوم رشد قیمت دارد.

۶. جمع‌بندی نهایی

با توجه به داده‌های ده روز اخیر، بازار جهانی گندم در مرز تعیین‌کننده‌ای قرار دارد:

• سناریوی صعودی: در صورت ادامه حملات در دریای سیاه، قیمت گندم شیکاگو به راحتی می‌تواند کانال ۶.۵۰ تا ۷ دلار را لمس کند.

• سناریوی نزولی: با پایان فصل برداشت و ورود محموله‌های ارزان استرالیا و آرژانتین به بازار، احتمال عقب‌نشینی قیمت‌ها به زیر ۶ دلار وجود دارد.

توصیه کارشناسی لحظه‌ای: فعلاً بازار تحت تأثیر هیجانات ژئوپلیتیکی است و معامله‌گران بهتر است تا انتشار گزارش رسمی وزارت کشاورزی آمریکا، از اتخاذ مواضع سنگین خودداری کنند.

منابع مورد استفاده در این گزارش: داده‌های لحظه‌ای بورس شیکاگو (CBOT)، گزارش ماهانه فائو (FAO)، گزارش شورای بین‌المللی غلات (IGC)، پیش‌بینی‌های بانک رابوبانک و نظرسنجی رویترز از تحلیلگران وال‌استریت.