افت تولید گندم استرالیا در سایه جنگ و افزایش قیمت‌ها

صنعت گندم استرالیا در سال زراعی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ با چالش‌های جدی مواجه شده است. گزارش‌های رسمی و تحلیل‌های کارشناسی نشان می‌دهد که تولید این محصول استراتژیک با کاهشی حدود ۲۶ درصدی نسبت به سال قبل مواجه خواهد شد. این افت عمدتاً ناشی از افزایش هزینه‌های نهاده‌ها (به‌ویژه کود اوره) در پی تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و همچنین شرایط نامساعد اقلیمی در برخی مناطق است. 

با این حال، بارندگی‌های اخیر در شرق کشور تا حدودی چشم‌انداز را روشن‌تر کرده و برخی تحلیل‌گران پیش‌بینی‌های اولیه را به‌روزرسانی کرده‌اند. در حوزه قیمت‌ها، تنش‌های دریای سیاه در ژوئیه ۲۰۲۶، قیمت گندم استرالیا را به بالاترین سطح در ۱۳ ماه اخیر رسانده است.

۱. چشم‌انداز تولید: گزارش‌های رسمی و برآوردهای اصلاحی

برآورد اولیه ABARES

بر اساس گزارش سه‌ماهه «کالاهای کشاورزی» که در تاریخ ۲ ژوئن ۲۰۲۶ توسط اداره علوم و اقتصاد منابع کشاورزی استرالیا (ABARES) منتشر شد، تولید گندم کشور برای سال زراعی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ معادل ۲۶.۷ میلیون تن پیش‌بینی شده است . این رقم نشان‌دهنده کاهش ۲۶ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۵-۲۰۲۶ و ۸ درصد پایین‌تر از میانگین ۱۰ ساله است . سطح زیر کشت این محصول نیز با ۱۲ درصد کاهش به ۱۰.۹ میلیون هکتار خواهد رسید که کوچک‌ترین سطح از سال ۲۰۱۹-۲۰۲۰ محسوب می‌شود .

عوامل اصلی این کاهش عبارتند از:

• افزایش هزینه کود: تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و اختلال در تردد از تنگه هرمز، قیمت جهانی اوره را به شدت افزایش داده است. به‌طوری که قیمت داخلی اوره در استرالیا بیش از ۸۰ درصد رشد داشته، در حالی که قیمت صادراتی غلات تنها ۲۰ درصد افزایش یافته است . قیمت اوره در برهه‌هایی از سال به بیش از ۷۱۰ دلار در هر تن نیز رسیده است .

• شرایط خشکسالی: خشکسالی در مناطق شمالی و پیش‌بینی بارندگی کمتر از میانگین در زمستان، کشاورزان را به سمت کاهش سطح زیر کشت یا حتی رها کردن زمین‌های شخم‌زده سوق داده است .

به‌روزرسانی و اصلاح برآوردها (اوایل اوت ۲۰۲۶)

هرچند برآورد اولیه ABARES حاکی از کاهش قابل توجه تولید بود، اما بارندگی‌های به‌موقع در نیمه زمستان، چشم‌انداز را تا حدودی بهبود بخشیده است.

• وزارت کشاورزی آمریکا (FAS/USDA): در برآورد خود در تاریخ ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶، تولید گندم استرالیا را ۳۱ میلیون تن پیش‌بینی کرد که نسبت به برآورد قبلی خود ۲ میلیون تن افزایش داشت. این نهاد سطح برداشت را بدون تغییر در ۱۱.۸ میلیون هکتار اعلام کرد و بهبود شرایط اولیه فصل را دلیل اصلی این بازنگری دانست .

• رابوبانک (Rabobank): تحلیلگران این بانک تخصصی کشاورزی در ابتدای فصل تولید را بسیار پایین (حدود ۲۱.۳ میلیون تن) پیش‌بینی می‌کردند، اما با توجه به بارندگی‌های اخیر، برآورد خود را به محدوده ۲۷ تا ۳۰ میلیون تن افزایش داده‌اند. به گفته ویتور پیستویا، تحلیلگر ارشد رابوبانک، وضعیت نسبت به ابتدای فصل "واقعاً تغییر کرده" و مدل‌ها نشان از بهبود پتانسیل عملکرد در حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار در برخی مناطق دارد .

• انجمن صنعت غلات استرالیای غربی (GIWA): با وجود بهبود نسبی در سطح ملی، این انجمن در تاریخ ۱۴ اوت ۲۰۲۶ برآورد تولید خود برای ایالت استرالیای غربی (به‌عنوان بزرگترین منطقه صادراتی) را نیم میلیون تن کاهش داد و به ۹ میلیون تن رساند. دلیل این کاهش، تداوم خشکسالی و کاهش مصرف کود ناشی از قیمت‌های بالاست .

در مجموع، اجماع تحلیل‌گران بر این است که تولید نهایی با وجود بهبود شرایط، کماکان کمتر از سال گذشته و احتمالاً در محدوده ۲۷ تا ۳۰ میلیون تن خواهد بود و وابستگی شدیدی به بارندگی‌های بهاری (سپتامبر-اکتبر) و نحوه اثرگذاری پدیده ال نینو دارد .

۲. تحولات قیمت: جهش ۱۳ ماهه در پی تنش‌های دریای سیاه

بازار قیمت گندم استرالیا در ماه ژوئیه ۲۰۲۶ تحت تأثیر تشدید تنش‌ها در منطقه دریای سیاه قرار گرفت. حملات متقابل روسیه و اوکراین به زیرساخت‌های بندری و کشتی‌های تجاری، صادرات غلات از این منطقه حیاتی را با اختلال جدی مواجه کرد و تقاضا برای منابع جایگزین از جمله استرالیا را افزایش داد .

بر اساس داده‌های موسسه پلتس (S&P Global)، قیمت‌ها در تاریخ ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ به شرح زیر بوده است :

• گندم سفید با کیفیت برتر (APW): ۲۸۹ دلار در هر تن (افزایش ۱۸ دلاری نسبت به ابتدای ماه)

• گندم سفید استاندارد (ASW): ۲۸۲ دلار در هر تن (افزایش ۱۶ دلاری)

هر دو شاخص قیمتی در تاریخ ۲۳ ژوئیه به اوج ۱۳ ماهه خود یعنی به ترتیب ۲۹۵ دلار و ۲۸۷ دلار در هر تن رسیدند. با این حال، سرعت بالای افزایش قیمت، از تمایل خریداران منطقه‌ای کاست و معاملات عمده کاهش یافت و قیمت‌ها در هفته آخر ژوئیه اندکی نرم‌تر شد .

رقابت آرژانتین: افزایش شدید قیمت گندم استرالیا، خریداران آسیایی را به سمت منابع جایگزین مانند گندم آرژانتین سوق داد. گندم ۱۱.۵ درصد آرژانتین با قیمت حدود ۲۹۰ دلار در هر تن (بر اساس هزینه و حمل) عرضه می‌شد که در اواسط ژوئیه، حدود ۲۰ دلار در هر تن از گندم استاندارد استرالیا ارزان‌تر بود. این رقابت، مانع از انتقال کامل تقاضا از دریای سیاه به استرالیا شد .

۳. تحلیل و چشم‌انداز

تولید: با وجود بهبود نسبی در برخی مناطق، مخاطرات قابل توجهی باقی است:

• ال نینو: اداره هواشناسی استرالیا وقوع پدیده ال نینو را اعلام کرده است که معمولاً با کاهش بارندگی بهاری و افزایش دما در شرق استرالیا همراه است و تهدیدی جدی برای عملکرد نهایی محصول محسوب می‌شود .

• کود و هزینه‌ها: قیمت بالای کود و سوخت، انگیزه کشاورزان برای مصرف بهینه نهاده‌ها را کاهش داده و پتانسیل عملکرد را محدود کرده است. همچنین کاهش قیمت جهانی سوخت‌های فسیلی از اوج خود، بخشی از فشار هزینه‌ها را کاهش داده اما کماکان بالاست .

• آسیب‌پذیری منطقه‌ای: در حالی که شرایط در ویکتوریا و استرالیای جنوبی مطلوب است، مناطقی مانند نیو ساوت ولز و کوئینزلند همچنان به بارندگی بهاری وابسته‌اند و در استرالیای غربی نیز خشکسالی تداوم دارد .

قیمت: در کوتاه‌مدت، تداوم اختلال در صادرات دریای سیاه، از قیمت‌های جهانی و به تبع آن قیمت گندم استرالیا حمایت خواهد کرد. با این حال، عواملی مانند رقابت آرژانتین، بهبود شرایط تولید در خود استرالیا و افزایش موجودی انبار (به دلیل کاهش صادرات در سال قبل) می‌توانند از افزایش بیشتر قیمت‌ها جلوگیری کنند یا حتی فشار نزولی به قیمت‌های داخلی وارد آورند .

۴. جدول خلاصه ارقام کلیدی

۵. منابع خبری و تحلیلی مورد استفاده

1. Xinhua News Agency: "Rising fertilizer costs drive downturn in Australian wheat production" – تاریخ انتشار: ۲ ژوئن ۲۰۲۶ 

2. S&P Global / Platts: "ASIA WHEAT ROUNDUP: Australian prices hit 13-month high in July amid Russia-Ukraine escalation" – تاریخ انتشار: ۷ اوت ۲۰۲۶ 

3. The Western Producer (Reuters): "Dry weather, costly fertilizer hammer Western Australia’s wheat and barley" – تاریخ انتشار: ۱۴ اوت ۲۰۲۶ 

4. World Grain (FAS/USDA Report): "Australian wheat output revised higher" – تاریخ انتشار: ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ 

5. Rabobank: "Australia agribusiness monthly August 2026" و گزارش پادکست RaboResearch – تاریخ انتشار: ۳ و ۵ اوت ۲۰۲۶ 

6. Bloomberg: "Australian Wheat Crop Expected to Drop 26% on Weather, War Costs" – تاریخ انتشار: ۱ ژوئن ۲۰۲۶ 

7. Grain Central: "Winter-crop outlook takes positive turn despite El Niño: Rabo" – تاریخ انتشار: ۳ اوت ۲۰۲۶ 

8. CropGPT: "Australia – Wheat: Output Contraction and Fertiliser Margin Pressure" – تاریخ انتشار: ۲ ژوئن ۲۰۲۶ 

9. DTN Progressive Farmer: "Australian Wheat Production Expected to Drop 26%" – تاریخ انتشار: ۲ ژوئن ۲۰۲۶ 

10. Tridge Insights: "Geopolitical Tensions Drive Up Australian Grain Prices" – تاریخ انتشار: ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶