تحلیل بازار جهانی گندم بر اساس آخرین داده‌های فائو (سپتامبر ۲۰۲۶)

بر اساس جدیدترین گزارش‌های منتشرشده توسط سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) در روزهای ۶ و ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ (مطابق با ۱۵ و ۱۶ شهریور ۱۴۰۵)، بازار جهانی گندم با اوج‌گیری قیمت‌ها و بازنگری در پیش‌بینی‌های عرضه همراه بوده است. این گزارش به تحلیل داده‌های به‌روز و منتشرشده در ۴۸ ساعت گذشته می‌پردازد.

۱. شاخص قیمت و روندهای صعودی

داده‌های رسمی فائو نشان می‌دهد که شاخص قیمت جهانی غلات در ماه اوت ۲۰۲۶ با افزایش ۲.۲ درصدی نسبت به ماه قبل، به ۱۱۶.۳ واحد رسیده است که بالاترین سطح طی دو سال گذشته محسوب می‌شود . قیمت جهانی گندم نیز به‌طور خاص در این ماه ۲.۶ درصد نسبت به ماه قبل و ۱۵ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش یافته است .

۲. عوامل کلیدی مؤثر بر بازار

کارشناسان فائو عوامل اصلی زیر را برای این جهش قیمتی شناسایی کرده‌اند:

• تنش‌های اقلیمی در اروپا: گرمای شدید و خشکسالی در اروپا چشم‌انداز تولید گندم در این منطقه (به‌ویژه فرانسه و لهستان) را به‌شدت کاهش داده و پیش‌بینی تولید اتحادیه اروپا و بریتانیا را پایین آورده است .

• اختلالات لجستیکی دریای سیاه: به دلیل ادامه درگیری‌ها، صادرات روزانه غلات از بنادر اوکراین به شدت کاهش یافته است . این وضعیت تجارت جهانی گندم را مختل کرده و فعالان بازار را مجبور به جستجوی منابع جایگزین در آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و استرالیا کرده است .

• عوامل اقتصادی: ضعف دلار آمریکا و فشارهای ناشی از بحران‌های ژئوپلیتیکی، فشار مضاعفی بر قیمت‌ها ایجاد کرده است .

۳. بازنگری پیش‌بینی‌های تولید جهانی (چشم‌انداز ۲۰۲۶/۲۷)

در گزارش سپتامبر ۲۰۲۶، فائو پیش‌بینی‌های خود را به‌روزرسانی کرد:

• تولید گندم: پیش‌بینی تولید جهانی گندم برای سال ۲۰۲۶ به ۸۱۰.۷ میلیون تن رسیده است که نسبت به آمار ژوئیه ۰.۵ درصد افزایش یافته، اما همچنان نسبت به سال ۲۰۲۵ ۳.۸ درصد کاهش را نشان می‌دهد . بهبود پیش‌بینی‌ها برای کانادا، مراکش، روسیه و اوکراین تا حدی افت شدید تولید در اروپا را جبران کرده است .

• تولید کل غلات: برآورد تولید کل غلات در سال ۲۰۲۶ به ۲.۹۸ میلیارد تن کاهش یافته است که ۲ درصد کمتر از سال قبل و بزرگ‌ترین کاهش سالانه از سال ۲۰۱۸ تاکنون است .

• ذخایر جهانی: فائو پیش‌بینی ذخایر جهانی غلات در پایان فصل ۲۰۲۶/۲۷ را با کاهش ۱.۱ درصدی به ۹۴۷.۲ میلیون تن رسانده است. این ارقام حاکی از انباشت احتمالی ذخایر گندم در روسیه و اوکراین به دلیل محدودیت‌های صادراتی است .

۴. تحلیل دیدگاه کارشناسان و چشم‌انداز آینده

اقتصاددان ارشد فائو، مکسیمو توررو، اعلام کرده است که اوج‌گیری قیمت‌های جهانی نشان‌دهنده بازگشت ریسک‌ها به بازار است؛ زیرا شوک‌های اقلیمی، تنش‌های ژئوپلیتیکی و اختلالات زنجیره تأمین به‌طور هم‌زمان رخ داده‌اند . در مجموع، داده‌های فائو حاکی از شرایط پرنوسان و پرریسک برای بازار جهانی گندم در فصل آینده است، به‌طوری‌که ثبات زنجیره تأمین به شدت در خطر قرار گرفته و خریداران جهانی با چالش تأمین مواجه هستند .

منابع خبری:

• سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، گزارش شاخص قیمت مواد غذایی و بازار سپتامبر – تاریخ انتشار: ۴ و ۶ سپتامبر ۲۰۲۶ 

• سیستم اطلاعات بازارهای کشاورزی (AMIS)، پایش بازار سپتامبر – تاریخ انتشار: ۶ سپتامبر ۲۰۲۶ 

• خبرگزاری اینترفکس (Interfax) و فین‌مارکت (Finmarket) بر پایه گزارش رسمی فائو – تاریخ انتشار: ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ 

• ویتنام.وی‌ان (Vietnam.vn) و آگرو‌ریویو (AgroReview) بر پایه داده‌های فائو – تاریخ انتشار: ۷ سپتامبر ۲۰۲۶