بازار جهانی گندم بار دیگر با یک شوک قیمتی مواجه شده است.
در معاملات ۲۷ اوت ۲۰۲۶، قیمت گندم در بورس شیکاگو به حدود ۲۸۰ دلار به ازای هر تن متریک رسید؛ بالاترین سطح در حدود سه سال اخیر. قیمت قرارداد اصلی در همان روز ۷ دلار و ۶۰ سنت به ازای بوشل بسته شد که معادل تقریباً ۲۸۰ دلار در هر تن است. قیمت در جریان معاملات حتی تا حدود ۲۸۲ دلار در هر تن نیز افزایش یافت.
اما پشت این جهش، الزاماً کمبود فیزیکی گندم نیست؛ مسئله اصلی، ریسک دسترسی به گندم است.
تشدید حملات روسیه و اوکراین علیه بنادر، پایانههای صادراتی، سیلوها و کشتیهای حامل غلات در دریای سیاه، جریان صادرات از این منطقه را مختل کرده است. روسیه و اوکراین از مهمترین بازیگران تجارت جهانی گندم هستند و هرگونه اختلال پایدار در صادرات آنها میتواند خریداران را به سمت منابع جایگزین سوق دهد.
نکته مهم اینجاست: بازار اکنون ریسک ژئوپلیتیک را روی قیمت گندم محاسبه میکند.
حتی اگر موجودی گندم در منطقه همچنان قابلتوجه باشد، وقتی بندر، کشتی یا مسیر صادراتی ناامن شود، گندم موجود لزوماً به بازار جهانی دسترسی ندارد.
برای ایران، این تحولات یک پیام روشن دارد: افزایش قیمت جهانی میتواند هزینه واردات و ارزش راهبردی تولید داخلی را بالا ببرد؛ اما سؤال اساسی این است:
آیا افزایش قیمت جهانی گندم میتواند رشد هزینههای تولید داخلی، از بذر و کود گرفته تا آب، انرژی و ماشینآلات را جبران کند؟
این همان نقطهای است که سیاست قیمتگذاری گندم باید از «قیمت خرید» فراتر رفته و به اقتصاد واقعی تولید گندم توجه کند.
منابع: والاستریت ژورنال و رویترز، ۲۷ اوت ۲۰۲۶؛ CME Group، بهروزرسانی ۲۸ اوت ۲۰۲۶.
دیدگاهها