شاخص قیمت مواد غذایی FAO در ژوئیه ۲۰۲۶ با افزایش ۰.۶ درصدی نسبت به ماه قبل، به ۱۳۱.۱ واحد رسید. این افزایش عمدتاً ناشی از رشد قیمت غلات، شکر و روغنهای گیاهی بود، در حالی که قیمت گوشت و لبنیات کاهش یافت. شاخص کل نسبت به سال قبل ۱.۰ درصد بالاتر است، اما همچنان ۱۸.۲ درصد کمتر از اوج تاریخی خود در مارس ۲۰۲۲ قرار دارد.
۱. غلات (نقطه عطف کلیدی)
-
افزایش ۳.۴ درصدی نسبت به ماه قبل و ۶.۹ درصدی نسبت به سال قبل
-
گندم: رشد ۵.۸ درصدی - بالاترین نرخ رشد در بین کالاها - ناشی از:
-
اختلالات مستمر در جریان صادرات دریای سیاه
-
آسیب به زیرساختهای صادراتی
-
موجهای گرمازدگی در کشورهای تولیدکننده کلیدی
-
-
ذرت: افزایش ۳.۶ درصدی تحت تأثیر:
-
آب و هوای گرم و خشک در کمربند ذرت آمریکا
-
اثرات سرریز از بازارهای انرژی در تنشهای ژئوپلیتیکی
-
-
برنج: تقریباً بدون تغییر (ثبات نسبی در بازار)
۲. روغنهای گیاهی (نقطه عطف کلیدی)
-
رسیدن به بالاترین سطح از ژوئن ۲۰۲۲ (۱۹۵.۷ واحد)
-
رشد ۲.۰ درصدی ماهانه، عمدتاً تحت تأثیر:
-
روغن پالم: رشد به دلیل تقاضای قوی بخش بیودیزل اندونزی و قیمت بالای نفت خام
-
روغن سویا: افزایش به دلیل تقاضای خوراکی پایدار در آمریکا و تقاضای وارداتی جهانی
-
کاهش قیمت روغن آفتابگردان و کلزا به دلیل انتظارات عرضه بیشتر
-
۳. گوشت (نقطه عطف کلیدی)
-
اولین کاهش ماهانه در سال ۲۰۲۶ (۲.۸- درصد)
-
کاهش در همه گروهها به جز گوشت گوسفندی:
-
ماکیان: کاهش به دلیل عرضه فراوان برزیل و عدم اطمینان از دسترسی به بازار اتحادیه اروپا
-
گوشت خوک: کاهش به دلیل عرضه فراوان در اتحادیه اروپا و تقاضای ضعیف جهانی
-
گوشت گاو: کاهش به دلیل تقاضای ضعیف وارداتی از آسیا (کاهش صادرات به چین و کره جنوبی پس از تکمیل سهمیهها)
-
گوشت گوسفندی: رکورد جدید به دلیل عرضه محدود در اقیانوسیه
-
۴. لبنیات (نقطه عطف کلیدی)
-
کاهش ۰.۷ درصدی ماهانه و ۲۴.۸ درصدی نسبت به سال قبل
-
کاهش قیمت برای:
-
پودر شیر بدون چربی: ۳.۳- درصد (عرضه فراوان اتحادیه اروپا و اقیانوسیه)
-
پودر شیر کامل: ۳.۱- درصد (تقاضای ضعیف چین)
-
کره: ۲.۴- درصد (افزایش عرضه در اروپا)
-
-
افزایش ۱.۷ درصدی قیمت پنیر (اولین افزایش از ژوئیه ۲۰۲۵)
۵. شکر (نقطه عطف کلیدی)
-
جهش ۵.۶ درصدی نسبت به ماه قبل
-
عوامل محرک:
-
آب و هوای گرم و خشک در اتحادیه اروپا
-
شرایط النینیو در تولیدکنندگان آسیایی
-
افزایش تقاضای اتانول در برزیل (افزایش موقت اجباری اختلاط اتانول در بنزین)
-
بهبود شرایط برداشت در برزیل، افزایش را محدود کرد
-
تحلیل ژئوپلیتیکی و زنجیره تأمین
تنشهای دریای سیاه
منطقه دریای سیاه (اوکراین و روسیه) به عنوان کانون اصلی اختلال در دو بخش کلیدی ظاهر میشود:
۱. غلات: اختلال در صادرات و آسیب به زیرساختها
۲. روغنهای گیاهی: تنشهای مجدد تأثیر منفی بر صادرات روغن آفتابگردان
این موضوع نشاندهنده آسیبپذیری پایدار امنیت غذایی جهانی به تنشهای این منطقه است.
تغییرات تجاری
-
چین: کاهش تقاضای لبنیات و نزدیک شدن به سقف تعرفهای گوشت گاو برزیل
-
اتحادیه اروپا: عرضه فراوان گوشت خوک و کاهش دسترسی گوشت ماکیان
-
اقیانوسیه: عرضه محدود گوشت گوسفندی و عرضه فراوان لبنیات
چالشهای آب و هوایی
الگوی غالب: گرمای شدید و خشکسالی در چندین منطقه کلیدی:
-
اتحادیه اروپا (گندم، شکر)
-
کمربند ذرت آمریکا (ذرت)
-
تولیدکنندگان آسیایی (شکر - النینیو)
چشمانداز و توصیههای سیاستی
ریسکهای صعودی
-
تشدید تنشهای دریای سیاه میتواند قیمت غلات و روغن را بیشتر افزایش دهد
-
تأثیرات کامل النینیو بر برداشتهای آسیایی هنوز مشخص نیست
-
افزایش قیمت انرژی (نفت) از طریق بیودیزل بر قیمت روغنهای گیاهی تأثیر میگذارد
ریسکهای نزولی
-
عرضه فراوان لبنیات و گوشت در برخی مناطق
-
کاهش تقاضای چین برای برخی کالاها
-
بهبود شرایط برداشت در برزیل (شکر)
توصیهها
۱. تنوعبخشیدن به زنجیره تأمین: کاهش وابستگی به مناطق پرتنش (دریای سیاه)
۲. ذخیرهسازی استراتژیک: با توجه به نوسانات شدید قیمت برخی کالاها (شکر، روغن)
۳. پایش تغییرات اقلیمی: سرمایهگذاری در واریتههای مقاوم به گرما و خشکی
۴. مدیریت تقاضا: سیاستهای احتیاطی برای محصولات با کاهش عرضه (گوشت گوسفندی)
نتیجهگیری
شاخص ژوئیه ۲۰۲۶ نشاندهنده بازار دو قطبی است: افزایش قیمت در محصولات تحت تأثیر تنشهای ژئوپلیتیکی و آب و هوایی (غلات، روغنها، شکر) در مقابل کاهش قیمت در گروههای با عرضه فراوان (گوشت، لبنیات). با وجود افزایش ماهانه، قیمتها همچنان بسیار پایینتر از بحران ۲۰۲۲ هستند، اما آسیبپذیری سیستم غذایی جهانی به شوکهای همزمان (اقلیمی، ژئوپلیتیکی و انرژی) به وضوح مشهود است.
نکته روششناختی: شاخص قیمت گوشت برای ماههای اخیر مبتنی بر ترکیبی از دادههای پیشبینی و مشاهده شده است که ممکن است نیاز به تجدیدنظر داشته باشد.
https://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex/en
دیدگاهها