راهنمای کامل کشت گندم نان آبی رقم محلوجی (ویژه کشاورزان مناطق معتدل)

این رقم در سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴ میلادی) توسط سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی معرفی شده است و یکی از جدیدترین ارقام گندم آبی برای اقلیم معتدل کشور محسوب می‌شود .

محلوجی چگونه به وجود آمد؟

رقم محلوجی با کد اصلاحی MDH-99-10، حاصل سال‌ها تحقیق و پژوهش توسط محققان موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کشور است . این رقم در یکصد و شانزدهمین کمیته معرفی رقم، پس از بررسی‌های دقیق و آزمایش‌های متعدد، به جامعه کشاورزی کشور معرفی شد .

یک نگاه کلی به مشخصات رقم محلوجی در مقایسه با ارقام شاهد

عملکرد و برتری‌های اقتصادی آن چقدر است؟

اعداد کلیدی را به خاطر بسپارید:

نکته مهم: علاوه بر افزایش عملکرد، مقاومت بالای این رقم به بیماری زنگ زرد (حتی سویه‌های جدید بیماری‌زا روی ژن Yr32) باعث می‌شود که نیاز به مصرف قارچ‌کش‌ها به شدت کاهش یابد و هزینه‌های تولید را به طور قابل‌توجهی پایین بیاورد .

بهترین مناطق برای کشت

رقم محلوجی برای کشت در اقلیم معتدل کشور طراحی شده است. این مناطق شامل بخش‌های وسیعی از استان‌های زیر می‌شود:

• خراسان رضوی، شمالی و جنوبی

• استان مرکزی (اراک، ساوه و...)

• سمنان، تهران و البرز

• اصفهان، یزد و کرمان

• فارس و کرمانشاه

• لرستان و ایلام

• چهارمحال و بختیاری، زنجان و همدان

• سیستان و بلوچستان (بخش‌های معتدل)

این مناطق حدود ۷۰۰ هزار هکتار (۲۸ درصد) از سطح زیر کشت گندم آبی کشور را به خود اختصاص داده‌اند.

نکات کلیدی برای کاشت موفق

۱. تاریخ کاشت

با توجه به تیپ رشد پاییزه و زمان رسیدگی حدود ۱۹۸ روز، زمان کاشت مطابق با عرف هر منطقه و با شروع فصل پاییز تعیین می‌شود. برای اطلاع دقیق از بهترین تاریخ کاشت در منطقه خود، با مراکز جهاد کشاورزی شهرستان مشورت کنید.

۲. میزان بذر مصرفی

میزان بذر بر اساس وزن هزار دانه، درصد جوانه‌زنی و شرایط خاک تعیین می‌شود. به طور کلی:

• ۱۴۰ تا ۱۶۰ کیلوگرم در هکتار (با در نظر گرفتن جوانه‌زنی استاندارد)

• در صورت استفاده از بذر گواهی‌شده و با کیفیت، میزان را بر اساس توصیه کارشناسان تنظیم کنید

۳. عمق و فاصله کاشت

• فاصله خطوط کشت: ۱۵ تا ۱۷ سانتی‌متر

• عمق کاشت: ۴ تا ۵ سانتی‌متر

• در خاک‌های سبک، عمق تا ۶ سانتی‌متر نیز قابل قبول است

• از بذرکارهای با قابلیت جایگذاری کود در زیر بذر استفاده کنید

۴. تغذیه (کوددهی)

مصرف کودها باید بر اساس نتایج آزمون خاک هر منطقه تعیین شود. به طور کلی:

• کود فسفره: با توجه به نیاز خاک و بر اساس آزمون خاک

• کود ازته: مصرف متعادل و تقسیم‌بندی شده در مراحل پنجه‌زنی و ساقه‌روی

• کود پتاسه: در خاک‌های با پتاسیم پایین، مصرف شود

توصیه مهم: این رقم به دلیل پتانسیل عملکرد بالا، نیاز به تغذیه مناسب دارد. از مصرف بیش از حد کود ازته خودداری کنید زیرا باعث افزایش حساسیت به بیماری‌ها و خوابیدگی می‌شود.

۵. ضدعفونی بذر

حتماً بذر را قبل از کاشت با سموم قارچ‌کش و حشره‌کش مناسب ضدعفونی کنید تا از بیماری‌های بذرزاد و آفات خاکزی جلوگیری شود.

مدیریت بیماری‌ها (مزیت بزرگ رقم محلوجی)

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های رقم محلوجی، مقاومت عالی آن به بیماری‌ها است:

مزیت بزرگ: این رقم حتی نسبت به جدایه جدید بیماری زنگ زرد که روی ژن Yr32 بیماری‌زا است، مقاومت مطلوبی نشان می‌دهد. این ویژگی باعث می‌شود:

• مصرف قارچ‌کش‌ها به شدت کاهش یابد

• هزینه‌های تولید پایین بیاید

• از وقوع اپیدمی‌های گسترده زنگ زرد جلوگیری شود

• محصول با کیفیت‌تری برداشت شود

کیفیت محصول

رقم محلوجی از نظر کیفیت نانوایی در وضعیت بسیار خوبی قرار دارد:

• درصد پروتئین: حدود ۹۵/۱۲ درصد

• کیفیت نانوایی: خوب

• این رقم برای تولید نان با کیفیت بالا مناسب است

جمع‌بندی نهایی برای کشاورز

✅ این رقم را بکارید اگر:

• در مناطق معتدل کشور هستید

• به دنبال رقمی با عملکرد بالا (بالای ۸ تن در هکتار) هستید

• نگران بیماری زنگ زرد (حتی سویه‌های جدید) هستید

• کیفیت نانوایی برای شما اهمیت دارد

• می‌خواهید هزینه‌های سمپاشی را کاهش دهید

❌ این رقم را نکارید اگر:

• در مناطق سردسیر یا گرمسیر هستید (مناسب اقلیم معتدل است)

• آبیاری کافی در اختیار ندارید (رقم آبی است، هرچند در شرایط کم‌آبی عملکرد قابل قبولی دارد)

سخن آخر

رقم محلوجی یکی از جدیدترین و موفق‌ترین ارقام گندم آبی معرفی‌شده برای اقلیم معتدل کشور است. با عملکرد بالای ۸ تن در هکتار، مقاومت عالی به بیماری زنگ زرد (حتی سویه‌های جدید)، کیفیت نانوایی خوب و کاهش قابل‌توجه هزینه‌های سمپاشی، این رقم می‌تواند نقش مهمی در افزایش تولید گندم، کاهش وابستگی به واردات و بهبود درآمد کشاورزان ایفا کند.

کشت این رقم در کنترل بیماری زنگ زرد و جلوگیری از وقوع اپیدمی‌های گسترده نیز بسیار مؤثر است که به نفع کل جامعه کشاورزی کشور خواهد بود.

موفق باشید!

منابع

۱. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. (۱۴۰۳). معرفی رقم جدید گندم نان آبی "محلوجی". مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان. 

۲. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. (۱۴۰۳). ارقام جدید گندم نان آبی "افروز" و "محلوجی". مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی‌آباد دزفول. 

۳. موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر. (۱۴۰۳). معرفی چهار رقم جدید گندم و سورگوم در راستای ارتقای امنیت غذایی. 

۴. بانوی موفق. (۱۴۰۳). معرفی رقم جدید گندم نان آبی "محلوجی" توسط محقق لرستانی.