گزارش قیمتهای بینالمللی گندم از ژانویه تا اوت ۲۰۲۶ نشان میدهد بازار جهانی در مسیرهای متفاوتی حرکت کرده است؛ در حالی که قیمت گندم آمریکا، استرالیا، کانادا، آرژانتین و اتحادیه اروپا نسبت به ابتدای سال افزایش یافته، قیمت گندم روسیه و اوکراین در اوت پایینتر از ژانویه ثبت شده است.
بررسی دادههای ابزار رصد و تحلیل قیمت مواد غذایی (FPMA) وابسته به سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) نشان میدهد در اوت ۲۰۲۶، گندم قرمز سخت زمستانه آمریکا (HRW) با قیمت ۳۲۶.۱۵ دلار به ازای هر تن بالاترین قیمت را در میان اقلام این جدول داشته است. در مقابل، گندم خوراکی اوکراین با پروتئین کمتر از ۱۱ درصد، با قیمت ۲۱۲.۶۲ دلار در هر تن پایینترین قیمت ثبتشده در جدول بوده است.
جدول قیمت جهانی گندم؛ ژانویه تا اوت ۲۰۲۶
واحد: دلار آمریکا به ازای هر تن
| ماه | آرژانتین | استرالیا ASW | کانادا CWRS 13.5% | اتحادیه اروپا | قزاقستان | روسیه آسیابانی 12.5% | روسیه FOB | اوکراین خوراکی <11% | اوکراین آسیابانی | آمریکا HRW | آمریکا SRW |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| اوت ۲۰۲۶ | 243.90 | 280.52 | 301.86 | 268.71 | 255.00 | 218.14 | 219.00 | 212.62 | 222.00 | 326.15 | 261.89 |
| ژوئیه ۲۰۲۶ | 231.65 | 270.17 | 290.87 | 255.13 | 263.75 | 231.52 | 232.00 | 218.00 | 229.25 | 311.90 | 260.16 |
| ژوئن ۲۰۲۶ | 228.60 | 267.59 | 263.82 | 234.18 | 270.00 | 237.91 | 229.00 | 227.27 | 231.00 | 279.40 | 235.13 |
| مه ۲۰۲۶ | 233.60 | 272.24 | 290.05 | 238.71 | 267.50 | 241.19 | 243.00 | 229.86 | 243.25 | 303.90 | 259.49 |
| آوریل ۲۰۲۶ | 228.50 | 263.55 | 287.59 | 236.23 | 262.50 | 238.68 | 239.75 | 226.50 | 240.00 | 283.15 | 246.83 |
| مارس ۲۰۲۶ | 216.32 | 256.50 | 284.18 | 241.64 | 255.00 | 238.18 | 240.20 | 226.18 | 239.67 | 275.36 | 247.49 |
| فوریه ۲۰۲۶ | 207.80 | 243.90 | 268.50 | 237.15 | 241.75 | 231.50 | 233.50 | 220.70 | 234.50 | 257.55 | 232.46 |
| ژانویه ۲۰۲۶ | 208.45 | 236.14 | 263.32 | 231.86 | 227.50 | 226.77 | 227.25 | 219.91 | 231.00 | 249.35 | 217.45 |
منبع دادهها: ابزار FPMA سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، بخش قیمتهای بینالمللی.
کدام گندم در اوت ۲۰۲۶ گرانتر بود؟
در آخرین ردیف جدول، یعنی اوت ۲۰۲۶، ترتیب قیمتها نشاندهنده اختلاف قابل توجه میان مبدأهای مختلف است.
گرانترین قیمت مربوط به گندم HRW آمریکا با ۳۲۶.۱۵ دلار در هر تن است. پس از آن، گندم CWRS کانادا با پروتئین ۱۳.۵ درصد با ۳۰۱.۸۶ دلار، گندم ASW استرالیا با ۲۸۰.۵۲ دلار و گندم اتحادیه اروپا با ۲۶۸.۷۱ دلار قرار دارند.
در سمت دیگر جدول، گندم خوراکی اوکراین با قیمت ۲۱۲.۶۲ دلار و گندم آسیابانی روسیه با ۲۱۸.۱۴ دلار قرار گرفتهاند.
بنابراین فاصله بین بالاترین و پایینترین قیمت جدول در اوت ۲۰۲۶ به:
۱۱۳.۵۳ دلار به ازای هر تن
رسیده است.
این اختلاف نشان میدهد که «قیمت جهانی گندم» یک قیمت واحد نیست و نوع گندم، کیفیت، کشور مبدأ و شرایط تحویل در تعیین قیمت نقش مهمی دارند.
افزایش بیش از ۳۰ درصدی قیمت گندم HRW آمریکا
یکی از مهمترین تغییرات جدول به گندم Hard Red Winter آمریکا مربوط میشود.
قیمت این گندم از ۲۴۹.۳۵ دلار در ژانویه به ۳۲۶.۱۵ دلار در اوت رسیده است.
یعنی قیمت آن در این دوره:
۷۶.۸۰ دلار در هر تن افزایش داشته که معادل حدود ۳۰.۸ درصد رشد است.
گندم Soft Red Winter آمریکا (SRW) نیز از ۲۱۷.۴۵ دلار در ژانویه به ۲۶۱.۸۹ دلار در اوت رسیده و حدود ۲۰.۴ درصد افزایش قیمت داشته است.
افزایش قیمت گندم استرالیا، آرژانتین، اروپا و کانادا
افزایش قیمت فقط به آمریکا محدود نبوده است.
قیمت گندم ASW استرالیا از ۲۳۶.۱۴ دلار در ژانویه به ۲۸۰.۵۲ دلار در اوت رسیده است؛ یعنی حدود ۱۸.۸ درصد افزایش.
گندم آرژانتین نیز از ۲۰۸.۴۵ دلار به ۲۴۳.۹۰ دلار رسیده و حدود ۱۷ درصد افزایش داشته است.
قیمت گندم اتحادیه اروپا از ۲۳۱.۸۶ دلار به ۲۶۸.۷۱ دلار رسیده که نشاندهنده افزایش حدود ۱۵.۹ درصدی است.
گندم CWRS کانادا با پروتئین ۱۳.۵ درصد نیز از ۲۶۳.۳۲ دلار در ژانویه به ۳۰۱.۸۶ دلار در اوت رسیده و حدود ۱۴.۶ درصد افزایش یافته است.
برخلاف این کشورها، قیمت گندم روسیه کاهش یافته است
یکی از نکات قابل توجه جدول، عملکرد متفاوت قیمت گندم روسیه است.
قیمت گندم آسیابانی روسیه با پروتئین ۱۲.۵ درصد از ۲۲۶.۷۷ دلار در ژانویه به ۲۱۸.۱۴ دلار در اوت رسیده است؛ یعنی حدود ۳.۸ درصد کاهش.
قیمت پیشنهادی گندم روسیه بر مبنای FOB بنادر دریای عمیق نیز از ۲۲۷.۲۵ دلار به ۲۱۹ دلار کاهش یافته است.
این ارقام نشان میدهد که در بازه هشتماهه مورد بررسی، قیمتهای روسیه برخلاف بسیاری از مبدأهای دیگر، در پایان دوره پایینتر از ابتدای سال قرار گرفتهاند.
اوکراین نیز در مسیر کاهشی قرار گرفته است
قیمت گندم خوراکی اوکراین با پروتئین کمتر از ۱۱ درصد، از ۲۱۹.۹۱ دلار در ژانویه به ۲۱۲.۶۲ دلار در اوت رسیده است؛ یعنی حدود ۳.۳ درصد کاهش.
گندم آسیابانی اوکراین نیز از ۲۳۱ دلار در ژانویه به ۲۲۲ دلار در اوت رسیده و حدود ۳.۹ درصد کاهش داشته است.
در نتیجه، هر دو شاخص اوکراین در اوت نسبت به ابتدای سال در سطح پایینتری قرار گرفتهاند.
قزاقستان؛ افزایش تا ژوئن و سپس کاهش
قیمت گندم آسیابانی قزاقستان نیز روند جالبی داشته است.
این قیمت از ۲۲۷.۵۰ دلار در ژانویه افزایش یافت و در ژوئن به ۲۷۰ دلار رسید؛ اما پس از آن کاهش پیدا کرد و در ژوئیه به ۲۶۳.۷۵ دلار و در اوت به ۲۵۵ دلار رسید.
بنابراین قیمت گندم قزاقستان در اوت همچنان حدود ۱۲.۱ درصد بالاتر از ژانویه بود، اما نسبت به اوج ژوئن کاهش یافته است.
بازار گندم در ماههای اخیر؛ یک واگرایی مهم
مقایسه ماههای ژوئن، ژوئیه و اوت، تفاوت روند بازارها را روشنتر میکند.
در این فاصله، قیمت گندم HRW آمریکا از ۲۷۹.۴۰ دلار در ژوئن به ۳۱۱.۹۰ دلار در ژوئیه و سپس ۳۲۶.۱۵ دلار در اوت رسیده است.
در مقابل، گندم آسیابانی روسیه از ۲۳۷.۹۱ دلار در ژوئن به ۲۳۱.۵۲ دلار در ژوئیه و ۲۱۸.۱۴ دلار در اوت کاهش یافته است.
گندم خوراکی اوکراین نیز از ۲۲۷.۲۷ دلار در ژوئن به ۲۱۸ دلار در ژوئیه و ۲۱۲.۶۲ دلار در اوت رسیده است.
بنابراین در دو ماه پایانی این جدول، فاصله قیمتی میان گندم آمریکا و گندمهای روسیه و اوکراین بیشتر شده است.
این ارقام برای بازار ایران چه پیامی دارند؟
این جدول بهتنهایی نمیتواند مبنای تعیین قیمت گندم در ایران یا قیمت خرید تضمینی قرار گیرد؛ زیرا قیمتهای بینالمللی ارائهشده برای مبدأهای مختلف، شرایط تحویل و مشخصات متفاوتی دارند.
برای نمونه، برخی قیمتها بر مبنای FOB هستند؛ یعنی قیمت کالا در مبدأ صادراتی و پیش از رسیدن به مقصد. بنابراین برای مقایسه مستقیم با قیمت گندم در ایران باید هزینههایی مانند حملونقل، بیمه، هزینههای بندری، تخلیه، هزینههای مالی و سایر هزینههای واردات نیز در نظر گرفته شود.
از سوی دیگر، تفاوت کیفیت نیز بسیار مهم است. گندم HRW آمریکا، گندم CWRS کانادا با پروتئین ۱۳.۵ درصد و گندم خوراکی اوکراین با پروتئین کمتر از ۱۱ درصد، از نظر مشخصات کیفی یکسان نیستند و مقایسه آنها صرفاً بر اساس عدد قیمت میتواند گمراهکننده باشد.
با این حال، این دادهها برای رصد جهت حرکت بازار جهانی، مقایسه مبدأهای صادراتی و ارزیابی شرایط تأمین گندم در بازار بینالمللی اهمیت زیادی دارند. خود ابزار FPMA نیز برای مشاهده روندهای قیمتی، مقایسه بازارها و محاسبه تغییرات درصدی طراحی شده است.
جمعبندی
دادههای ژانویه تا اوت ۲۰۲۶ یک تصویر دوگانه از بازار جهانی گندم ارائه میکنند. در یک سوی بازار، قیمت گندم آمریکا، استرالیا، کانادا، آرژانتین و اتحادیه اروپا نسبت به ابتدای سال افزایش یافته است. در سوی دیگر، قیمت گندمهای روسیه و اوکراین در اوت پایینتر از ژانویه قرار گرفتهاند.
در اوت ۲۰۲۶، گندم HRW آمریکا با ۳۲۶.۱۵ دلار در هر تن گرانترین و گندم خوراکی اوکراین با ۲۱۲.۶۲ دلار ارزانترین قلم این جدول بوده است؛ اختلافی معادل ۱۱۳.۵۳ دلار در هر تن.
این اختلاف قابل توجه، اهمیت بررسی دقیق مبدأ، کیفیت، نوع گندم و شرایط تحویل را در تحلیل قیمتهای جهانی نشان میدهد و تأکید میکند که برای ارزیابی هزینه واقعی تأمین گندم برای ایران، صرفاً مقایسه یک قیمت اسمی کافی نیست.
مشخصات منبع
منبع داده: سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، نظام جهانی اطلاعات و هشدار زودهنگام (GIEWS)، ابزار Food Price Monitoring and Analysis – FPMA، بخش International Prices.
دیدگاهها