۱. گندم؛ بازار همچنان تحت فشار ریسک دریای سیاه

مهم‌ترین محرک بازار گندم در هفته گذشته، تشدید حملات روسیه و اوکراین علیه زیرساخت‌های صادرات غلات در دریای سیاه بود. بر اساس گزارش Reuters در ۲۰ اوت، اختلال در بنادر و مسیرهای صادراتی موجب توقف، تأخیر یا لغو برخی محموله‌ها شده و نگرانی خریداران جهانی درباره عرضه گندم افزایش یافته است. طبق همین گزارش، قیمت معاملات آتی گندم شیکاگو از اوایل ژوئیه تاکنون بیش از ۱۷ درصد افزایش یافته است.

این موضوع برای بازار جهانی بسیار مهم است، زیرا روسیه و اوکراین از تأمین‌کنندگان اصلی گندم جهان هستند و بخش قابل‌توجهی از بازار خاورمیانه و شمال آفریقا به گندم دریای سیاه وابسته است.

مصر، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان گندم جهان، از جمله کشورهایی است که در برابر این اختلال آسیب‌پذیری بالایی دارد؛ Reuters گزارش کرده که بیش از ۸۲ درصد گندم وارداتی مصر در نیمه نخست ۲۰۲۶ از روسیه و اوکراین تأمین شده است.

۲. قیمت گندم شیکاگو؛ افزایش هفتگی، اما پایان هفته همراه با اصلاح

بازار CBOT در پایان هفته اندکی تحت تأثیر شناسایی سود قرار گرفت، اما روند کلی هفته همچنان مثبت بود.

بر اساس داده‌های بازار، قرارداد سپتامبر گندم شیکاگو در هفته منتهی به ۲۱ اوت حدود ۶.۷۵ سنت به ازای هر بوشل افزایش هفتگی داشت. در همین مدت قرارداد سپتامبر گندم سخت قرمز زمستانه کانزاس حدود ۲ سنت افزایش یافت، در حالی که گندم بهاره مینیاپولیس حدود ۲۰ سنت در هر بوشل رشد کرد.

در معاملات روز جمعه ۲۱ اوت، بازار تا حدودی وارد فاز اصلاح شد، اما این کاهش به معنی تغییر بنیادی روند نیست؛ بلکه بخشی از آن ناشی از تثبیت سود پس از رشدهای اخیر بود.

در پایان معاملات ۲۱ اوت، قیمت شاخص گندم در بازار جهانی حدود ۶۸۱.۵ سنت به ازای هر بوشل گزارش شد؛ این قیمت نسبت به سال قبل همچنان حدود ۳۵ درصد بالاتر قرار دارد.

۳. وضعیت دریای سیاه؛ مهم‌ترین عامل صعودی بازار

تحولات دریای سیاه در حال تبدیل شدن به مهم‌ترین ریسک عرضه در بازار گندم است.

گزارش Reuters در ۲۰ اوت نشان می‌دهد که حملات به زیرساخت‌های بندری و کشتی‌ها، جریان صادرات گندم را مختل کرده و خریداران را به سمت منابع جایگزین سوق داده است. در نتیجه، گندم استرالیا و آمریکای شمالی در حال افزایش اهمیت برای واردکنندگان است، اما این منابع معمولاً هزینه حمل و قیمت تمام‌شده بالاتری نسبت به گندم دریای سیاه دارند.

از سوی دیگر، Reuters در ۱۳ اوت گزارش داده بود که صادرات غلات اوکراین در دو هفته نخست اوت حدود ۷۵ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش داشته است.

همچنین اوکراین پیش‌بینی صادرات غلات خود برای سال بازاری ۲۰۲۶/۲۷ را به دلیل آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های بندری کاهش داده است.

۴. روسیه؛ کاهش شدید صادرات گندم

یکی از نکات مهم بازار این هفته، کاهش احتمال صادرات گندم روسیه است.

برآورد SovEcon که در ۱۲ اوت منتشر شد، صادرات گندم روسیه در ماه اوت را حدود ۳ تا ۳.۴ میلیون تن پیش‌بینی می‌کند؛ این رقم در مقایسه با حدود ۴.۵ میلیون تن در اوت سال گذشته و میانگین پنج‌ساله حدود ۵ میلیون تن، کاهش قابل‌توجهی محسوب می‌شود.

بنابراین، حتی اگر تولید جهانی گندم در سطح مناسبی قرار داشته باشد، مشکل اصلی فعلی صرفاً میزان تولید نیست؛ بلکه قابلیت انتقال محصول از مناطق تولید به بازارهای مصرف است.

این تفاوت برای تحلیل بازار بسیار مهم است:

تولید مناسب جهانی ≠ عرضه مؤثر در بازار جهانی

اگر اختلالات دریای سیاه ادامه پیدا کند، همین شکاف می‌تواند قیمت‌های گندم را بالاتر نگه دارد.

۵. شاخص غلات FAO؛ افزایش محسوس قیمت گندم

آخرین گزارش رسمی FAO نیز قبل از شروع این هفته، نشانه‌های صعودی مهمی را نشان داده بود.

در ژوئیه ۲۰۲۶:

• شاخص قیمت غلات FAO: ۱۱۳.۸ واحد
• افزایش ماهانه: ۳.۴ درصد
• افزایش نسبت به ژوئیه ۲۰۲۵: ۶.۹ درصد
• قیمت جهانی گندم: ۵.۸ درصد افزایش ماهانه
• قیمت گندم نسبت به یک سال قبل: ۹.۹ درصد بالاتر

FAO علت اصلی افزایش گندم را نگرانی درباره اختلال در صادرات دریای سیاه، آسیب زیرساخت‌های صادراتی و همچنین موج‌های گرما در برخی مناطق مهم تولید عنوان کرده است.

در نتیجه، آمار FAO نیز تأیید می‌کند که افزایش قیمت گندم صرفاً یک حرکت کوتاه‌مدت بورس شیکاگو نیست و در بازار فیزیکی بین‌المللی نیز نشانه‌های افزایش قیمت مشاهده شده است.

۶. فروش صادراتی آمریکا

گزارش هفتگی USDA Foreign Agricultural Service در ۲۰ اوت نیز یکی از منابع مهم برای ارزیابی تقاضای جهانی است. USDA گزارش هفتگی فروش صادراتی محصولات کشاورزی آمریکا را منتشر می‌کند که گندم، ذرت، جو، سورگوم و سایر غلات را پوشش می‌دهد.

بر اساس داده‌های منتشرشده از گزارش اخیر USDA، فروش خالص گندم آمریکا برای هفته مورد بررسی حدود ۳۹۳ هزار تن بوده است.

این میزان نشان می‌دهد که در شرایط اختلال دریای سیاه، بازارهای وارداتی همچنان به دنبال منابع جایگزین هستند؛ هرچند رقابت قیمتی میان آمریکا، روسیه، اتحادیه اروپا، استرالیا و آرژانتین همچنان عامل تعیین‌کننده خواهد بود.

۷. ذرت و سایر غلات

بازار غلات فقط تحت تأثیر گندم نیست. در هفته گذشته، ذرت آمریکا نیز با توجه به وضعیت آب‌وهوایی و تقاضای صادراتی مورد توجه قرار گرفت.

گزارش‌های بازار در پایان هفته نشان می‌دهند که ذرت دسامبر آمریکا بالاتر از ۵ دلار به ازای هر بوشل قرار گرفت و تقاضای صادراتی به حمایت از بازار کمک کرد.

در عین حال، USDA در گزارش WASDE اوت همچنان تصویری نسبتاً مناسب از عرضه جهانی برخی غلات ارائه کرده است؛ بنابراین بازار ذرت در مقایسه با گندم، در حال حاضر ترکیبی از ریسک آب‌وهوایی، عرضه نسبتاً مناسب و تقاضای صادراتی را تجربه می‌کند.

جمع‌بندی تحلیلی هفته

ارزیابی من برای هفته آینده

بازار گندم در کوتاه‌مدت دارای سوگیری صعودی است، اما نوسان آن بسیار بالاست.

سه متغیر را باید به‌طور ویژه دنبال کرد:

1. ادامه یا کاهش حملات به بنادر و کشتی‌های دریای سیاه
2. قیمت پیشنهادی گندم روسیه و میزان واقعی صادرات روسیه در اوت
3. مناقصه‌های خرید مصر، کشورهای شمال آفریقا و خاورمیانه

اگر اختلال دریای سیاه ادامه پیدا کند، احتمالاً پرمیوم ریسک گندم همچنان در قیمت‌های جهانی باقی خواهد ماند. در مقابل، هرگونه توافق برای بازگشت ایمنی کشتیرانی یا کاهش تنش می‌تواند باعث اصلاح سریع قیمت‌ها شود.

منابع

• Reuters — اخبار لحظه‌ای بازار و تحولات دریای سیاه
• USDA / FAS — فروش هفتگی صادرات آمریکا و آمار تجارت
• USDA / ERS — چشم‌انداز عرضه و تقاضای گندم؛ گزارش اوت ۲۰۲۶ صادرات گندم آمریکا را برای ۲۰۲۶/۲۷ حدود ۷۷۵ میلیون بوشل پیش‌بینی کرده که ۱۵٪ کمتر از سال قبل است.
• FAO — شاخص قیمت غلات و گندم در بازار جهانی
• CME Group — قیمت رسمی معاملات آتی گندم شیکاگو و شاخص‌های مرتبط
• AHDB — گزارش هفتگی بازار غلات و دانه‌های روغنی اروپا و بریتانیا؛ گزارش ۱۷ اوت نیز افزایش قیمت غلات را در واکنش به تحولات دریای سیاه نشان می‌دهد.