بازار جهانی گندم در پایان هفته گذشته بار دیگر تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی دریای سیاه قرار گرفت. معاملات گندم در بورس شیکاگو روز جمعه، ۱۴ اوت ۲۰۲۶، با افزایش قابلتوجه همراه شد؛ افزایشی که در وهله نخست ناشی از تشدید نگرانیها درباره امنیت مسیرهای صادراتی روسیه و اوکراین بود.
بر اساس گزارش منتشرشده در Investing.com با اعتباردهی به Reuters، قرارداد فعالتر گندم در بورس تجاری شیکاگو، CBOT، در ساعت ۱۰:۴۰ صبح به وقت مرکزی آمریکا، ۲۲.۲۵ سنت در هر بوشل افزایش یافت و به ۶.۷۵۵ دلار به ازای هر بوشل رسید. این عدد، مهمترین داده قیمتی گزارش است و با اطلاعات منتشرشده در همان منبع و دادههای بازار CME تطبیق داده شده است.
چرا گندم رشد کرد؟
عامل اصلی افزایش قیمت، مجموعهای از تحولات نظامی و سیاسی در منطقه دریای سیاه بود.
اوکراین اعلام کرد یک مجتمع فرآوری میعانات گازی متعلق به شرکت نوواتک را در بندر اوست-لوگا در ساحل بالتیک روسیه هدف قرار داده است. اگرچه بر اساس گزارش، هیچ خسارت مستقیمی به تأسیسات غلات گزارش نشد، اما این حمله نگرانی معاملهگران درباره گسترش ریسک حملونقل و صادرات محصولات کشاورزی روسیه را افزایش داد.
همزمان، مسکو پیشنهاد آتشبس در دریای سیاه را رد کرد. اوکراین روز پنجشنبه پیشنهاد کرده بود حملات به اهداف غیرنظامی در این منطقه متوقف شود؛ اما رد این پیشنهاد از سوی روسیه به این معناست که ریسک امنیتی مسیرهای صادراتی دریای سیاه همچنان بالاست.
نکته مهمتر؛ بازار هنوز حمله به تأسیسات غلات را فراموش نکرده است
حرکت صعودی گندم در روز جمعه را نمیتوان صرفاً به حمله اوست-لوگا نسبت داد. بازار در روزهای قبل نیز با یک شوک مهم مواجه شده بود.
در حمله ۱۲ اوت به بندر نووروسیسک روسیه، دو پایانه بزرگ غلات فعالیت خود را متوقف کردند. Reuters گزارش کرده است که نووروسیسک یکی از مراکز مهم صادراتی دریای سیاه است و روسیه نیز بزرگترین صادرکننده گندم جهان محسوب میشود. در واکنش اولیه به این حمله، قراردادهای گندم شیکاگو حدود ۳ درصد جهش کردند.
بنابراین بازار در فاصله چند روز با دو پیام مواجه شد: نخست، احتمال آسیبپذیری زیرساختهای صادراتی روسیه؛ و دوم، نبود چشمانداز روشن برای کاهش تنش نظامی در دریای سیاه.
یک عدد هشداردهنده از اوکراین
در همین شرایط، صادرات غلات اوکراین نیز تحت فشار قرار گرفته است.
بر اساس گزارش Reuters، محمولههای غلات اوکراین در دو هفته نخست اوت، ۷۶ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش داشتهاند. این کاهش، اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا اوکراین یکی از صادرکنندگان بزرگ غلات جهان است و اختلال در مسیرهای صادراتی آن میتواند مستقیماً بر توازن عرضه جهانی اثر بگذارد.
از نگاه بازار، مسئله فقط کاهش صادرات اوکراین نیست. هرگونه اختلال همزمان در صادرات روسیه و اوکراین میتواند بخش قابلتوجهی از عرضه صادراتی دریای سیاه را تحت فشار قرار دهد و خریداران بزرگ در شمال آفریقا، خاورمیانه و آسیا را به سمت تأمینکنندگان جایگزین سوق دهد.
تبدیل قیمت شیکاگو به دلار در هر تن
منبع خبر قیمت را بر اساس واحد متعارف بورس شیکاگو، یعنی دلار به ازای هر بوشل، اعلام کرده است.
قیمت گزارششده:
۶.۷۵۵ دلار به ازای هر بوشل
با فرض استاندارد گندم CBOT، هر بوشل گندم حدود ۲۷.۲۱۵ کیلوگرم است. بنابراین قیمت معادل تقریبی:
حدود ۲۴۸ دلار به ازای هر تن
خواهد بود.
همچنین افزایش ۲۲.۲۵ سنتی گزارششده، معادل تقریبی ۸.۲ دلار در هر تن است.
این تبدیل، محاسبه ریاضی بر مبنای قیمت گزارششده است و عدد ۲۴۸ دلار در هر تن مستقیماً در خبر Reuters درج نشده است.
آیا این رشد به معنی آغاز یک روند صعودی پایدار است؟
هنوز نمیتوان با قطعیت چنین نتیجهای گرفت.
بازار گندم همزمان با دو نیروی متضاد روبهروست.
از یک طرف، ریسک ژئوپلیتیکی و اختلال در صادرات دریای سیاه یک عامل کاملاً صعودی است. روسیه و اوکراین نقش مهمی در تجارت جهانی گندم دارند و هرگونه محدودیت در بنادر، کشتیها، بیمه یا مسیرهای کشتیرانی میتواند هزینه واقعی صادرات را افزایش دهد.
از طرف دیگر، بازار جهانی هنوز با موضوع عرضه سایر تولیدکنندگان و چشمانداز تولید آمریکا مواجه است. به همین دلیل، رشد قیمت ناشی از ریسک جنگ الزاماً به معنای شکلگیری یک روند صعودی بلندمدت نیست.
در واقع، آنچه در حال حاضر مشاهده میشود بیشتر شبیه افزایش پریمیوم ریسک در قیمت گندم است؛ یعنی معاملهگران برای احتمال اختلال آینده، قیمت بالاتری را مطالبه میکنند.
جمعبندی کارشناسی
رفتار گندم شیکاگو در روز جمعه یک پیام روشن برای بازار جهانی داشت:
دریای سیاه همچنان یکی از مهمترین نقاط آسیبپذیر زنجیره تأمین گندم جهان است.
افزایش ۲۲.۲۵ سنتی قیمت گندم تا سطح ۶.۷۵۵ دلار در هر بوشل، در کنار جهش حدود ۳ درصدی پس از حمله نووروسیسک، نشان میدهد که معاملهگران نسبت به تداوم اختلال صادراتی حساس شدهاند.
اما برای تبدیل این جهش به یک روند صعودی پایدار، بازار به یک شوک عرضه واقعی و مستمر نیاز دارد؛ برای مثال تعطیلی طولانیمدت بنادر، کاهش محسوس صادرات روسیه یا اوکراین، افزایش هزینه بیمه و حمل دریایی یا تشدید درگیریها.
بنابراین در کوتاهمدت، ریسک قیمت گندم متمایل به سمت بالا است؛ اما شدت و دوام این روند به این بستگی دارد که آیا اختلالات دریای سیاه از سطح «ریسک» به سطح «کاهش واقعی صادرات» منتقل خواهد شد یا خیر.
----------------
منبع اصلی: Reuters، بازنشر در Investing.com، گزارش «Chicago wheat futures climb on Ukraine-Russia tensions»، منتشرشده در ۱۴ اوت ۲۰۲۶.
منبع تکمیلی: Reuters، گزارش «Ukraine pounds naval base, grain terminals at Russia's Black Sea port of Novorossiysk»، منتشرشده در ۱۲ اوت ۲۰۲۶ و بهروزشده در ۱۳ اوت ۲۰۲۶.
منبع داده بازار: CME Group، بازار قراردادهای آتی گندم شیکاگو.
دیدگاهها