گندم یکی از محصولات زراعی راهبردی کشور میباشد که کشت آن از زمانهای دور در دنیا رایج داشته و بیش از ۶۰ درصد سطح زیر کشت اراضی را به خود اختصاص داده است.
عوامل بیماریزای گیاهی تهدیدی برای تولید بوده و قدرند میزان قابل توجهی از محصول را از بین برند. تولید موفق گندم ارتباط مستقیمی با کاهش حساسیت، مدیریت آب و خاک، آفات، بیماریها، علفهای هرز استفاده از ارقام زراعی اصلاح شده و مقاوم، فنآوریهای جدید و تامین عناصر غذایی مورد نیاز دارد.
در میان محدودیتهای موجود جهت دستیابی به کیفیت و کمیت گندم تولیدی در کشور، دما، وجود عناصر غذایی و رطوبت از مهمترین عوامل محدود کننده هستند که دما و رطوبت، ازنرخشی قابل توجهی در بروز و شدت خسارت عوامل بیماریزا دارند.
تعداد کمون بیماریهای گندم در جهان نامعلوم است و حدود ۵۰ بیماری به طور مهم اهمیت اقتصادی دارند که تاکنون تقریباً حدود ۲۰ بیماری شرح داده شده است.
تمام قسمتهای گندم در معرض ابتلا به بیماری بوده و عمداً در هر مزرعه و روی هر گیاه یک یا چند بیماری ممکن است رخ دهد که میزان خسارت وارده بسته به شرایط محیطی و نرم رقم کشت شده متفاوت میباشد.
بیمارگرهای گندم عمدتاً قارچها، ویروسها، باکتریها و نماتدها هستند که در بین آنها قارچها بیشترین فراوانی، اهمیت و خسارتزایی را به خود اختصاص داده اند و کنترل آنها نیاز به اصول روشهای مدیریتی ویژه دارد. به عبارت دیگر مدیریت بیماری شامل کاهش و کاربرد روشهای بهینه و مناسب برای کاهش میزان خسارت و رساندن آن به سطح قابل قبول میباشد. اصول مبارزه و روشهای تلفیقی مبارزه با بیماریهای گیاهی به دانش و آگاهی از عوامل گوناگون نظیر: نوع بیمارگر (باکتری، ویروس)، ویژگیهای زیست شناسی و همه گیرشناسی (اپیدمیولوژی)، پیش آگاهی و نحوه کنترل بیماری دارد.
کاربرد چند روش (در برابر استفاده از یک روش)، پایداری بیشتری در کنترل بیماری دارد و اگر از روشهای تلفیقی مبارزه با عوامل بیماریزا استفاده شود، بتواند قدرت خواهد بود تا با استفاده از تغییرات جمعیت جوامع میکروبی گیاهان میزبان عبور نماید.
مجموعه حاضر شامل راهکارها و توصیههای اجرایی جهت کنترل مهمترین بیماریهای گندم کشور میباشد که بر طبق ابلاغی و آئیننامههای مرتبط با یافتهها و پیشنهادات تکمیلی همکاران تحقیقاتی و اجرایی مرتفع خواهد شد.
دیدگاهها