قیمت گندم در تازهترین مناقصه خرید الجزایر بار دیگر افزایش یافت؛ افزایشی که نشان میدهد بازار گندم وارداتی شمال آفریقا، علاوه بر قیمت پایه محصول، بهشدت تحت تأثیر هزینه حملونقل و شرایط تحویل در بنادر قرار گرفته است.
بر اساس گزارش Reuters در ۱۹ مه ۲۰۲۶، سازمان دولتی غلات الجزایر، موسوم به OAIC، در یک مناقصه بینالمللی اقدام به خرید گندم آسیابانی کرد. معامله انجامشده حدود ۲۰۰ هزار تن برآورد شد؛ هرچند الجزایر معمولاً نتایج نهایی مناقصههای خود را بهصورت رسمی و کامل منتشر نمیکند و ارقام اعلامشده بر اساس برآورد معاملهگران اروپایی است.
نکته مهم این مناقصه، سطح قیمتها بود. معاملهگران قیمت گندم تحویلی به بندر مستغانم را حدود ۲۸۴ تا ۲۸۵ دلار بهازای هر تن و قیمت تحویلی به بندر تِنِس را حدود ۲۹۲ دلار در هر تن، شامل هزینه و کرایه حمل (C&F) برآورد کردند.
این ارقام در مقایسه با مناقصه قبلی الجزایر در ۶ مه قابل توجه است. در آن معامله، حدود ۳۹۰ تا ۴۲۰ هزار تن گندم آسیابانی عمدتاً با منشأ دریای سیاه و با قیمت تقریبی ۲۶۸ تا ۲۷۰ دلار در هر تن C&F خریداری شده بود. بنابراین، قیمت ۲۹۲ دلاری معامله جدید در بندر تِنِس، حدود ۲۲ تا ۲۴ دلار در هر تن بالاتر از سطح مناقصه قبلی است.
چرا قیمت در مناقصه جدید بالا رفت؟
یک نکته فنی مهم در تحلیل این خبر آن است که افزایش قیمت را نباید صرفاً به معنای جهش عمومی قیمت جهانی گندم دانست.
مناقصه جدید OAIC تحویل محمولهها را به دو بندر مستغانم و تِنِس محدود کرده بود. معاملهگران معتقدند چنین محدودیتی، به دلیل ظرفیت و ویژگیهای عملیاتی این بنادر، معمولاً به استفاده از کشتیهای کوچکتر و افزایش هزینه حمل منجر میشود. به همین دلیل، قیمت نهایی C&F در این دو بندر میتواند بالاتر از قیمت گندم برای بنادر بزرگتر باشد.
در واقع، تفاوت ۲۸۴ تا ۲۸۵ دلار در مستغانم با ۲۹۲ دلار در تِنِس خود نشان میدهد که بخشی از اختلاف قیمت، ناشی از هزینههای لجستیکی و شرایط مقصد است، نه الزاماً افزایش مشابه در ارزش خود گندم در مبدأ.
از سوی دیگر، منشأ گندم در این مناقصه انعطافپذیر بود و محمولهها میتوانستند از مناطق مختلف تأمین شوند. در چنین شرایطی، گندم دریای سیاه همچنان یکی از گزینههای اصلی تأمین بازار الجزایر محسوب میشود؛ منطقهای که در سالهای اخیر سهم خود را در بازار شمال آفریقا افزایش داده است.
الجزایر؛ یکی از مهمترین خریداران گندم جهان
اهمیت این مناقصه تنها به قیمت آن محدود نمیشود. الجزایر یکی از خریداران بزرگ گندم در بازار جهانی است و تصمیمهای خرید OAIC میتواند بر رقابت میان صادرکنندگان اروپایی، دریای سیاه و سایر مناطق تولیدکننده اثر بگذارد.
گزارشهای USDA نیز نشان میدهد که نقش روسیه و صادرکنندگان دریای سیاه در بازار گندم الجزایر طی سالهای اخیر پررنگتر شده است. در مقابل، سهم سنتی فرانسه ــ که سالها یکی از مهمترین تأمینکنندگان گندم الجزایر بود ــ تحت تأثیر تنشهای سیاسی میان پاریس و الجزیره کاهش یافته است.
این تغییر در ترکیب عرضه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هرچه گندم روسیه، اوکراین، رومانی و بلغارستان حضور بیشتری در مناقصههای الجزایر پیدا کنند، رقابت قیمتی میان حوزه دریای سیاه و اروپا برای تصاحب بازار شمال آفریقا شدیدتر خواهد شد.
یک سیگنال مهم برای بازار جهانی گندم
مناقصة جدید الجزایر را میتوان یک سیگنال صعودی برای بازار فیزیکی گندم دانست، اما نباید آن را بهتنهایی نشانه کمبود جهانی گندم تلقی کرد.
در این معامله، افزایش قیمت تحت تأثیر ترکیبی از عوامل قرار دارد: قیمت گندم در مبدأ، هزینه حمل دریایی، بندر مقصد، اندازه محموله، زمان تحویل و رقابت میان صادرکنندگان.
به همین دلیل، مقایسه قیمت ۲۹۲ دلار با قیمتهای قبلی باید با احتیاط انجام شود. بخشی از این افزایش مربوط به شرایط ویژه تحویل در بنادر مستغانم و تِنِس است.
با این حال، از منظر بازار جهانی، یک نکته قابل توجه باقی میماند: الجزایر در شرایطی حاضر شده برای گندم آسیابانی تا حدود ۲۹۲ دلار در هر تن C&F پرداخت کند که در مناقصه قبلی، قیمتها در محدوده ۲۶۸ تا ۲۷۰ دلار قرار داشت. این موضوع نشان میدهد که در بازار فیزیکی گندم، قیمت مقصد و هزینه لجستیک میتواند حتی در فاصله چند هفته تغییر محسوسی داشته باشد.
جمعبندی
مناقصه جدید الجزایر نشان میدهد که بازار گندم شمال آفریقا همچنان یکی از مهمترین میدانهای رقابت صادرکنندگان است. خرید حدود ۲۰۰ هزار تن گندم با قیمت ۲۸۴ تا ۲۹۲ دلار در هر تن C&F، نسبت به مناقصه اوایل ماه مه افزایش قابل توجهی را نشان میدهد.
با این حال، برای تفسیر این افزایش نباید فقط به رشد قیمت گندم نگاه کرد؛ محدودیت بنادر مقصد و هزینه حملونقل نقش مهمی در شکلگیری قیمت نهایی داشتهاند.
از سوی دیگر، تداوم حضور گندم دریای سیاه در مناقصههای الجزایر نشان میدهد که این منطقه همچنان یکی از جدیترین رقبای اروپا در بازار شمال آفریقاست؛ بازاری که تحولات آن میتواند در هفتههای آینده برای جهتگیری تجارت جهانی گندم اهمیت زیادی داشته باشد.
منابع:
- Reuters، «Algeria buys wheat in tender for shipment to two ports, traders say»، ۱۹ مه ۲۰۲۶.
- Algerie Eco، گزارش خرید جدید گندم الجزایر با استناد به Reuters، ۲۰ مه ۲۰۲۶.
- UkrAgroConsult، «Algeria bought about 200 thsd tons of wheat in tender»، ۲۱ مه ۲۰۲۶.
- USDA Foreign Agricultural Service، گزارش بازار غلات و تجارت گندم الجزایر.
دیدگاهها